Marka
Markanın belirgin bir tanımı bulunmakta mıdır?
556 Sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'de, markanın doğrudan bir tanımına yer verilmemiştir. Durum böyle olmakla birlikte, ilgili KHK'nın "Markanın İçereceği İşaretler" kenar başlıklı 5.maddesinde: "Markanın, bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini, bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dahil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her tür işareti içereceği" ifade edilmiştir.
Yine 09.04.2005 tarih ve 25781 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren ve 05.11.1995 tarih ve 22454 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan bir önceki yönetmeliği yürürlükten kaldıran, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelikte de marka: "Bir işletmenin imalâtını ve/veya ticaretini yaptığı malları ve/veya sunduğu hizmetleri, başka işletmelerin mal ve/veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan ticaret ve/veya hizmet markası olarak da nitelendirilebilen işaret" olarak tanımlanmıştır.
Marka korumasının sahibine sunduğu en önemli avantaj nedir?
Marka üzerindeki hak, mutlak bir haktır.
Anılan bu hak, sahibine, markanın başkası tarafından kullanılmasını yasaklamak dahil, inhisari birtakım hak ve yetkiler bahşetmektedir.
Bu çeşit ayrıksı bir korumadan yararlanabilmenin temel koşulu nedir?
Markaya ilişkin düzenlemelerde yeralan istisnai bazı haller dışında, bahsedilen korumadan yararlanabilmenin en öncelikli ve temel koşulu: 'tescil'dir.
Marka tescil süreçleri nelerdir ve tescil süresi ne kadar sürmektedir?
Marka tescili, başvuru ile başlayan, yayın ve benzer aşamaları da içeren bir süreçtir.
Marka başvurusu; marka müracaat dilekçesi; marka olarak kullanılmak üzere saptanan işaretin örneği; başvuru “Garanti Markası” ya da “Ortak Marka” tescili için yapılıyorsa markanın kullanılma usul ve şeklini gösteren noter onaylı teknik yönetmelik; başvuru, başvuru veya sergi rüçhanına dayanmakta ise bu belgeler ve ilgili diğer belgeler ile yapılmalıdır. (Detaylı bilgi için lütfen bizimle irtibata geçiniz.)
Müracaat koşulları bakımından uygun ve yayınlanmaya elverişli bulunan marka müracaatının bültende yayınına karar verilir.
İlgili müracaat, yayın aşamasında herhangi bir itiraza maruz kalmaz veya yapılan itiraz reddedilirse, tescil için istenen belge ve ücretlerin Enstitüye sunulmasının ardından sicile kaydedilir ve marka sahibine marka tescil belgesi verilir.
Yukarıda belirtilen süreçlerde red kararı verilmemesi veya marka yayınına itiraz gelmemesi halinde marka tescili yaklaşık olarak 12 ay sürmektedir.
Marka türleri nelerdir?
Gerek 556 Sayılı KHK ve gerekse bu KHK'nın uygulanma şeklini gösterir yönetmelikte marka çeşitlerinin aşağıda belirtilen türlerden oluşabileceği belirtilmiştir.
-Ticaret Markası:
Bir işletmenin imalatını ve/veya ticaretini yaptığı malları, diğer işletmelerin mallarından ayırt etmeye yarayan her türlü işarettir.
- Hizmet Markası:
Bir işletmenin hizmetlerini diğer işletmelerin ayırt etmeye yarayan işaretlerdir.
- Ortak Markalar:
Ortak marka, üretim, ticaret veya hizmet işlemlerinden oluşan, bir grubun mal veya hizmetlerini, diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işarettir.
- Garanti Markaları:
Marka sahibinin kontrolü altında birçok işletme tarafından o işlemlerinin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menşelerini ve kalitesini garanti etmeye yarayan işaretlerdir.
Türkiye'de kimler marka korumasından yararlanabilir?
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde ikametgahı olan veya sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler veya Paris Sözleşmesi yahut Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması hükümleri dahilinde başvuru hakkına sahip kişiler, marka korumasından yararlanabilir.
Markaya ilişkin düzenlemelerin kapsamına girmemekle beraber, Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere kanunen veya fiilen marka koruması tanımış yabancı devletlerin gerçek veya tüzel kişileri de karşılıklılık ilkesi uyarınca Türkiye'de marka korumasında aynı şekilde yararlanacaktır.
Marka başvurusunda bulunmadan önce gözönüne alınması gereken hususlar nelerdir?
Türk Patent Enstitüsü, yapılan başvurunun ardından, ilgili marka müracaatını, şekli açıdan ve markaya ilişkin düzenlemelerin yapıldığı metin uyarınca kabul edilen kıstaslar yönünden re'sen inceler. Bahse konu kıstaslar, marka tescilinde red için mutlak red nedenleri olarak da adlandırılmaktadır.
Bu noktada, bir marka başvurusunun öncelikle belirtilmeye çalışılan bu nedenlere aykırı olmaması gerekmektedir.
Marka başvurusu öncesinde izah edilmeye çalışılan bu hususlara dikkat edilmesi, başvuruya konu ibarenin tescil edilme ihtimali artıracaktır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen bizimle irtibata geçiniz.)
Türk Patent Enstitüsü Kararlarına İtiraz Etmek Mümkün müdür?
Enstitü tarafından verilen kararlardan zarar gören kişiler, ilgili kararlara karşı Enstitü nezdinde itiraz edebilirler.
Enstitü ilgili Dairesi, itirazın haklı olduğuna ve doğruluğuna ikna olursa, kararını düzeltebilir.
Yayınlanan Bir Marka Başvurusuna İtiraz Edilebilir mi?
Tescil başvurusu yapılmış ve yayınlanmış bir işaretin, markaya ilişkin düzenlemelere aykırı olduğuna ilişkin itirazlar, belirtilen süreler dahilinde ve ilgili kişiler tarafından yapılabilir.
Enstitü, yapılan inceleme neticesinde ilgili itirazı geçerli bulur ise kabul; geçerli bulmazsa reddecektir.
İtirazı kabul edilmeyen taraf, ilgili karara karşı Enstitü bünyesinde tekrar itiraz etmek hakkına sahiptir. (Ayrıntılı bilgi için lütfen bizimle irtibata geçiniz.)
Enstitü'nün Verdiği Kararlara Karşı Dava Açabilme İmkanı Bulunmakta mıdır?
Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun itiraz işlemleri ile ilgili kesinleşen kararlarına karşı, belirtilen süreler dahilinde, görevli ve yetkili mahkemede dava açılabilecektir.
Bir Markanın Tescil Edilmesinin Ardından Hükümsüzlüğü Talep Edilebilecek midir?
Tescil tarihinden önce veya sonradan ortaya çıkan nedenlerle bir markanın hükümsüz kılınması gerektiğine ilişkin iddialar; açılacak bir dava neticesinde, zarar gören kişiler, Cumhuriyet Savcıları veya ilgili resmi makamlar tarafından, görevli ve yetkili mahkemeden istenebilecektir. (Ayrıntılı bilgi için lütfen bizimle irtibata geçiniz.)
Türkiye'de Tescilli Bir Markanın Koruma Süresi Ne Kadardır?
Tescilli bir markanın koruma süresi, başvuru tarihinden itibaren on yıldır. Bu süre onar yıllık dönemler halinde yenilenir.
Endüstriyel Tasarım
554 Sayılı KHK'da Endüstriyel tasarım kavramının belirgin bir tanımı bulunmakta mıdır?
554 Sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 'Tanımlar' kenar başlıklı 3.maddesinin a bendinde Endüstriyel Tasarım: “Bir ürünün tümü veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esnekilk gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur ve özelliklerinin oluşturduğu bütün” olarak ifade edilmektedir.
Tasarım Korumasının Şartları Nelerdir?
Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olan her tasarım, tescil belgesi verilerek korunabilecektir.
'Yenilik' kavramı; ilgili tasarım için yapılan başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması koşuluna bağlamıştır. Dolayısıyla KHK, yenilik bakımından mutlak anlamda bir yenilik aramaktadır.
Tasarımlarda aranan ayırt edici nitelik ise, bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile diğer tasarımlara ait genel izlenimler arasında oluşan belirgin bir farklılık olarak açıklanmıştır.
Yukarıda belirtilen unsurları ve KHK'da yer alan diğer hususları bir arada ihtiva etmeyen tasarımlar, tescil belgesi verilerek korunamayacaktır. Herhangi bir tasarımın, yukarıda belirtilen özellikleri ihtiva etmemesine rağmen tescil edilmesi halinde ilgili tasarım/lar hakkında hükümsüzlük davası ikame edilebilecektir.
Tasarım koruması sahibine ne gibi avantajlar sağamaktadır?
Tasarımın kullanılması hak ve yetkileri, münhasıran tasarım hakkı sahibinindir.
Üçüncü kişiler, tasarım hakkı sahibinin izni olmadan, koruma kapsamındaki tasarlanan veya tasarımın uygulandığı bir ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, kullanamaz, sözleşme yapmak için icapta bulunamaz veya bu amaçlarla ellerinde bulunduramazlar.
Bahsedilmeye çalışılan bu korumadan yararlanabilmenin temel koşulu ise: 'tescil'dir.
Tasarım tescil süreci hangi aşamaları içermektedir?
Tescil süreci, usulüne uygun olarak yapılacak müracaat ile başlamaktadır.
Endüstriyel Tasarım tescil müracaatı, başvuru dilekçesi, tasarımın görsel anlatımı ile ilgili tasarımı açıklayan tarifname, vekaletname ve diğer gerekli belgeler ile gerçekleştirilir. (Ayrıntılı Bilgi İçin Lütfen Bizimle İrtibata Geçiniz.)
Enstitü tarafından şekli açıdan yapılan başvuruda bir eksikliğin olmadığına karar verilmesinin ardından tasarım tescil başvurusu, başvurunun yapıldığı tarih itibariyle kesinleşir, tasarım siciline kaydedilir ve izleyen süreçte de yayınlanır.
İlanı yapılan bir tasarımla ilgili olarak, gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili meslek kuruluşları, tasarım belgesinin verilmesine karşı Enstitü nezdinde itiraz edebilirler. Bu süreler içerisinde herhangi bir itirazın yapılmaması veya yapılan itirazın reddedilmesi halinde, ilgili tasarım için tescil belgesi verilir.
Çoklu Tasarım Başvurusu Yapmak Mümkün müdür?
Birden çok tasarımın başvurusu, tek başvuru ile yapılabilir. Bu olanaktan yararlanmak ancak tek başvuru altında gösterilen herbir tasarımın, tasarlanan ürünlerin aynı alt sınıfa veya aynı set/takıma ait olmaları veya bileşik bir ürünün parçaları olmaları, v.s. durumunda mümkündür.
Başvurusu Yapılmış Bir Tasarımın Geçirsiz Kılınması Mümkün müdür?
İlanı yapılmış bir tasarımla ilgili olarak, 554 Sayılı KHK'da belirtilen koşulların yerine getirilmesi kaydı şartıyla, tasarım belgesinin verilmesine karşı Enstitü nezdinde itiraz imkanı bulunabilmektedir.
İtirazın, Enstitü nezdinde yapılacak incelemesi neticesinde, kabulü halinde tasarım başvurusunun iptali sözkonusu olacaktır. Bu karar da ilgili Bültende yayınlanacaktır.
Enstitü Tarafından Verilen Kararın İtiraz Eden Lehine Sonuçlanmaması Halinde Başka Bir İmkan Bulunmakta mıdır?
Enstitü tarafindan verilen kararin itiraz eden lehine sonuçlanmamasi halinde itiraz edenin bu kararı görevli ve yetkili mahkeme nezdinde bir dava açarak iptal ettirmesi imkanı bulunmaktadır.
Tescil Edilmiş Bir Tasarımın İptal Edilmesi (Hükümsüz Kılınması) Mümkün müdür?
Tescilli bir tasarımın; yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığı, tasarım belgesi sahibinin, tasarım hakkı sahibi olmadığı ve belirtilen diğer noktalardan hareketle, hükümsüzlüğü talep edilebilecektir. (Ayrıntılı bilgi için lütfen bizimle irtibata geçiniz.)
Tasarım Koruması Kapsamının Dışında Haller Bulunmakta mıdır?
Kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı tasarımlar ile tasarımcıya seçenek özgürlüğü bırakmayan ve ilgili düzenlemede yer alan diğer tasarımlar, koruma kapsamı dışında yer alacaktır.
Endüstriyel Tasarımlar için Rüçhan Hakkı Bulunmakta mıdır?
Rüçhan hakkı, sahibine, fikri mülkiyete konu hakların tescil bavurusu bakımından, Paris ve TRIPS anlaşmalarına taraf olan ülkelerde belirli sürelerle öncelik tanımaktadır. Tasarımlara ilişkin olarak genel anlamda, başvuru ve sergi rüçhanı olmak üzere iki rüçhan hakkı bulunmaktadır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen bizimle irtibata geçiniz.)
Tasarımlarda Koruma Süresi Ne Kadardır?
Tescilli tasarımların koruma süresi, başvuru tarihinden itibaen 5 yıldır. Anılan bu süre, beşer yıllık dönemler halinde yenilenmek üzere toplam 25 yıla kadar uzatılabilir.
Patent / Faydalı Model
Patent kapsamında korunabilmesi için bir buluşta bulunması gereken özellikler nelerdir?
Patent, teknolojinin her alanındaki bir buluşun sahibine, resmi bir organ tarafından verilen ve buluşunun belirli bir süre kendi izni olmaksızın başkalarınca kullanılmasını engelleme yetkisi sağlayan belge olarak tanımlanabilir.
Yeni, buluş basamağına sahip ve sanayiye uygulanabilir olan teknolojinin her alanındaki buluşlar, patent verilerek korunacaktır.
- Yenilik:
Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluşun yeni olduğu kabul edilir.
Tekniğin bilinen durumu; başvuru tarihinden önce, yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım veya başka bir yolla toplumca erişilebilir olan herşeyi kapsar. (Ayrıntılı bilgi için lütfen bizimle irtibata geçiniz.)
- Buluş basamağı:
Tekniğin bilinen durumu dikkate alındığında, ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmana göre aşikar olmayan buluşun, buluş basamağı içerdiği kabul edilir.
- Sanayiye Uygulanabilir Olma:
Tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikte olan buluşun sanayiye uygulanabilir olduğu kabul edilir.
Patentten doğan hakkının kapsamı nedir?
Patent doğan hakkın sahibi; buluşun yeri, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayırım yapılmaksızın, patent hakkından yararlanır.
Patentten doğan hakkın sahibi, üçüncü kişilerin, kendi izni olmaksızın, aşağıdaki fiilleri yapmasını yasaklama yetkisini haizdir:
- Patent konusu bir ürün olduğunda, o ürünün üretilmesi, satışa sunulması, satılması, kullanılması, gümrükçe onaylanmış bir işlem ya da kullanıma tabi tutulması veya kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulmasını;
- Patent konusu bir usul olduğunda, usulün kullanılması veya patent konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satışa sunulması, satılması, kullanılması, gümrükçe onaylanmış bir işlem ya da kullanıma tabi tutulması veya kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması…
a) Keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler,
b) Zihni, oyun veya iş faaliyetlerine ilişkin plan, kural ve yöntemler, bilgisayar programları,
c) Estetik niteliği olan yaratmalar,
ç) Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan yöntemler buluş niteliğinde olmadıkları için bu Kanun kapsamı dışında kalır.
Yine, insan, hayvan veya bitki yaşamını korumak veya çevrenin ciddi zarar görmesini önlemek dahil olmak üzere, ticari kullanımı kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar ve diğer buluşlar patent verilerek korunmayacaktır.
Patentin Hükümsüz Kılınması Mümkün müdür?
Patente ilişkin düzenlemelerde yer alan hallerin bulunması durumunda, bir patentin hükümsüz kılınması daima mümkün olacaktır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen bizimle irtibata geçiniz.)
Faydalı Modelde Koruma Süresi Ne Kadardır?
Faydalı modelin süresi, başvuru tarihinden itibaren on yıldır.
Faydalı modele ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı ve faydalı modelin özelliği ile çelişmediği takdirde, patentler için öngörülen hükümler, faydalı modeller için de uygulanır.
Aynı Buluşa Hem Patent Hem de Faydalı Model Belgesi Verilebilir mi?
Aynı kişiye, aynı başvuru tarihi veya rüçhan hakkı talep edilmişse aynı rüçhan tarihiyle aynı buluş konusu için, birbirinden bağımsız olarak, patent ve faydalı model verilmez.
Fikri Haklar
Fikri bir emek ürünün, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunabilmesi için ihtiva etmesi gereken koşullar nelerdir?
Eser: “Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eseri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleri” olarak tanımlanmaktadır. Bu tanımdan da görüleceği üzere, fikri emeğin neticesinde ortaya çıkan bir ürünün, bu kanun kapsamında korunabilmesi: 'sahibinin özelliğini taşıması' ve 'kanunda belirtilen eser kategorilerinden birine dahil olması'na bağlıdır.
Kimler Eser Sahibi Olarak Addedilecektir?
Eser sahibi, eseri meydana getiren kişidir. Eseri meydana getiren tek bir şahıs olabileceği gibi birden fazla şahıs da eser sahibi olarak addedilebilecektir. Bir işlenmenin ve derlemenin sahibi, asıl eser sahibinin hakları mahfuz kalmak şartıyla onu işleyendir. Sinema eserlerinde; yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı, eserin birlikte sahibidirler. Canlandırma tekniğiyle yapılmış sinema eserlerinde, animatör de eserin birlikte sahipleri arasındadır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen bizimle irtibata geçiniz.)
Eser Sahibinin Hakları Nelerdir?
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, eser üzerindeki hakları, eserden iktisaden yararlanma yetkisi veren mali haklar ve eser sahibine eseri dolayısıyla doğrudan kişiliğine bağlı manevi haklar olarak ayırmış ve bunları sınırlayıcı bir biçimde sayarak düzenlemiştir.
Fikri hakların; mali ve manevi haklar şeklinde bölünmesi esasen yapay bir ayrım olup; bu hakların kullanılması çoğu kez birbirine bağlı olduğu gibi, haklardan birine yapılan tecavüz kaçınılmaz biçimde diğerini de etkilemektedir.
Manevi haklar kapsamında ne tür hak ve yetkiler bulunmaktadır?
Manevi haklar, 'umuma arz', 'adın belirtilmesi', 'eserde değişiklik yapılmasını yasaklama', 'eser sahibinin zilyed ve malike karşı hakları' gibi pek çok hak ve yetkiyi kendi bünyesinde barındırmaktadır. (Ayrıntılı Bilgi İçin Lütfen Bizimle İrtibata Geçiniz.)
Mali haklar ne gibi hak ve yetkilerden oluşmaktadır?
Eser sahibinin mali hakları, 'işleme', 'çoğaltma', 'yayma', 'temsil', 'işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim', ve 'pay ve takip' hak ve yetkilerinden oluşmaktadır.
Mali Hakların Kullanımına ilişkin olarak herhangi bir süre sınırlaması bulunmakta mıdır?
Eser sahibine tanınan mali haklar zamanla mukayyettir.
Koruma süresi, eser sahibinin yaşadığı müddetçe ve ölümünden itibaren 70 yıl devam eder. Bu süre, eser sahibinin birden fazla olması durumunda, hayatta kalan son eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiş yıl geçmekle son bulur. Sahibinin ölümünden sonra alenileşen eserlerde koruma süresi ölüm tarihinden sonra 70 yıldır. İlk eser sahibi tüzelkişi ise, koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren 70 yıldır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen bizimle irtibata geçiniz.)
English